Η αβάσταχτη σοβαρότητα του πιγκουΐνου

«Εκεί που είναι τα πράγματα, δεν φαίνονται. Εκεί που φαίνονται δεν είναι» de Bovelles Κοιτάζω, κατά καιρούς, παλιές ασπρόμαυρες οικογενειακές φωτογραφίες. Και τι βλέπω, άραγε; Αναρωτιέμαι τι βλέπω, ενώ φαίνεται, είναι προφανές: στιγμές προσώπων και σωμάτων, στιγμές δωματίων και ενδυμάτων, στιγμές τοπίων αστικών ή εξοχικών. Στιγμές – εικόνες που δεν βεβαιώνουν για τίποτα, ούτε καν…

Christian Metz | φετιχισμός, φωτογραφία & θάνατος

Εν αντιθέσει με τον Victor Burgin, ο Christian Metz το 1985 στο κείμενό του “Photography and Fetish” εστιάζει στη σχέση ανάμεσα στις υλικές λειτουργίες της φωτογραφίας και στο φετίχ, αντιλαμβανόμενος όμως κυρίως το δεύτερο ως μια συνθήκη υπεράσπισης απέναντι στο θάνατο, και όχι ως μια κατάσταση κάποιας εκτοπισμένης ικανοποίησης. Το φετίχ, όπως και η φωτογραφία,…

Rosalind E. Krauss | ενδείκτης, ίχνος & ανάφορο

Σε αντίθεση με πολλούς θεωρητικούς, οι οποίοι ασχολήθηκαν με τη φωτογραφία από τη δεκαετία του 1980 έως και σήμερα, η Rosalind Krauss καταπιάνεται με τον αναφορικό[1] χαρακτήρα της εικόνας. Ο όρος ενδείκτης (index)[2] ο οποίος εμφανίζεται συχνά στα κείμενα της Krauss, υποδηλώνει ουσιαστικά τη συγγένεια της θεωρητικής της προσέγγισης με αυτή της Σημειωτικής ανάλυσης και…

Walter Benjamin | Ἐπὶ Ἀσπαλάθων…

Ο Walter Benjamin στο έργο του με τον τίτλο: Το έργο τέχνης την εποχή της δυνατότητας τεχνικής αναπαραγωγής του,[1] το οποίο ολοκλήρωσε το 1936, και ενώ ο κόσμος βρισκόταν κάτω από τη σκιά της ναζιστικής απειλής, υποστηρίζει μέσα από μια καθαρά μαρξιστική ανάλυση ότι η φωτογραφία, εξαιτίας της ίδιας της τής φύσης, δύναται να εξαλείψει…

Siegfried Kracauer | Το παράδοξο κρυπτικό φωτογραφικό παρόν και η ανατροπή του καπιταλισμού

Η εποχή που ξεκινά με το τέλος των δύο Παγκόσμιων Πολέμων ορίζεται ανεξίτηλα από τη δυνατότητα της τεχνικής αναπαραγωγής της εικόνας, η οποία για αρκετούς θεωρητικούς της περιόδου χαρακτηρίζεται ως απόρροια της συνολικότερης κοινωνικής παρακμής. Διαφοροποιούμενος από το γενικό αυτό κλίμα, ο Siegfried Kracauer γράφει το 1927 στην εφημερίδα Frankfurter Allegemeine Zeitung[1] για τη δυναμική…

Blow-Up του Michelangelo Antonioni
H Φωτογραφία ως μέσο αφήγησης και οι προσπάθειες χρήσης της ως τεκμηρίου

Σχεδόν μισό αιώνα μετά την κυκλοφορία της ταινίας Blow-Up του Michelangelo Antonioni, η σχέση της φωτογραφίας με την πραγματικότητα εξακολουθεί να είναι ένα από τα πιο πολυσυζητημένα θέματα (έμμεσα κατά κύριο λόγο) της καθημερινής ζωής. Αν και η συζήτηση αυτή ξεκίνησε παράλληλα με την εφεύρεση του μέσου, ο Antonioni το 1966 τη μετέφερε στη μεγάλη…

Allan Sekula | Φωτογραφία & καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής

Όπως ορθώς επισημαίνει η Rosalind E. Krauss, ο Allan Sekula μέσα από το θεωρητικό και κριτικό του έργο για τη φωτογραφία απορρίπτει και αυτός με τη σειρά του τη θεωρητική αντίληψη περί αισθητικοποίησης της εικόνας. Ο Sekula, σύμφωνα με την Krauss, εξετάζει τη λειτουργία της εικόνας και της φωτογραφίας –όντας και ο ίδιος φωτογράφος– εντός…

Lev Manovich | και η παράδοση της οπτικής κουλτούρας

Ο Lev Manovich, Ρώσος γραφίστας και καθηγητής ψηφιακών μορφών τέχνης στο New York University, στέκεται κριτικά απέναντι στις ιδέες του William J. Mitchell και μέχρι σήμερα θεωρείται από τους πιο επιφανείς υποστηρικτές της θεωρίας της συνέχειας (από τα αναλογικά στα ψηφιακά μέσα) ως μορφής μετεξέλιξης της αναλογικής τεχνολογίας.[1] Στο κείμενό του “The Paradoxes of Digital…

William J. Mitchell | Ψηφιακή & Αναλογική φωτογραφία

Ο William J. Mitchell, Αυστραλός αρχιτέκτονας και πολεοδόμος, γνωστός για την ενσωμάτωση της αρχιτεκτονικής αλλά και σχετικών με την τέχνη πρακτικών στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές και στις σύγχρονες τεχνολογίες, έχει μελετήσει μεθοδολογικά τη σχέση ανάμεσα στην αναλογική και στη ψηφιακή φωτογραφία στο The Reconfigured Eye: Visual Truth in the Post-photographic Era, το οποίο εκδόθηκε το 1992…

Προς μία πολυκειμενική ανάγνωση της εικόνας

Θεωρώντας ότι η φωτογραφία –όπως και κάθε τέχνη- είναι ένας τρόπος ανθρώπινης επικοινωνίας που εδράζεται σε υπαρκτές κοινωνικές σχέσεις και όχι κάτι μυστικιστικό που απορρέει από κάποιο ανιστορικό βασίλειο καθαρά προσωπικής έκφρασης, ίσως είναι γόνιμο οι τεχνικές εικόνες, το νόημά τους και η αξία τους να προσεγγίζονται μέσα από ένα πλέγμα που περιλαμβάνει την περιγραφή…